Điều gì giúp duy trì một nền dân chủ

Minh Anh tổng hợp

Làm sao để duy trì một nền dân chủ? Từ số liệu nghiên cứu về sự tồn tại và sụp đổ của các chế độ chính trị ở 135 nước trong khoảng thời gian từ năm 1950 đến 1990, câu trả lời mà nhóm các nhà nghiên cứu Adam Przeworski, Michael E. Alvarez,..,đưa ra là việc duy trì nền dân chủ phụ thuộc vào các yếu tố sau: dân chủ, sự thịnh vượng, tăng trưởng kinh tế với mức độ lạm phát vừa phải, bất bình đẳng giảm, hệ thống đại nghị, và môi trường quốc tế thuận lợi.
Read More...

Lịch sử dân chủ của Myanmar


Những người nghèo ở Myanmar đã trải qua một lịch sử bi thảm kể từ khi nước này giành được độc lập từ Anh vào năm 1948. Nền dân chủ non trẻ đã bị phá hủy bởi sự tiếm quyền của quân đội vào năm 1960, đưa đến một chế độ mà hầu như đóng cửa với phần còn lại của thế giới.
Read More...

Nền dân chủ bị kìm hãm của Nhật Bản


Trong lịch sử lâu dài của mình tính từ khi là một quốc gia, Nhật Bản hầu như chưa bao giờ là một nền dân chủ, ngoài trừ kinh nghiệm ngắn ngủi vào những năm 1910s – 1920s thời hoàng đế Taisho ("nền dân chủ Taisho"). Các chế độ độc tài, phát xít, phong kiến hay quân sự vẫn luôn chi phối.
Read More...

Nhà nước yếu


Một chuyến bay từ Manila đến Singapore sẽ đưa bạn từ một trong những sân bay tồi tệ nhất đến một trong những sân bay tốt nhất trên thế giới. Nó cũng sẽ đưa bạn từ một trong những nhà nước yếu kém và dễ sụp đổ sang một trong những nhà nước mạnh của châu Á.
Read More...

Nền dân chủ tham nhũng của Hàn Quốc



Từ độc tài đến dân chủ
Hàn Quốc đã kinh qua một thời kỳ cực kỳ độc tài vào những năm 1960 và 1970 dưới thời tổng thống Park Chung Hee, cha của vị tổng thống Hàn Quốc mới bị phế truất. Tuy nhiên, không gian chính trị của Hàn Quốc vẫn luôn đầy xung đột - đặc biệt với hai vị cố tổng thống hồi những năm 1990 là Kim Young Sam và Kim Dae Jung. Và những cuộc biểu tình của sinh viên Hàn Quốc vẫn cứ luôn tái diễn.
Read More...

Tương lai của nền chính trị Thái Lan


Chính trị của Thái Lan từ lâu đã bị chi phối bởi quân đội và nhà vua có uy tín của đất nước, những người đã đảm bảo rằng nền kinh tế phục vụ cho lợi ích trực tiếp của tầng lớp tinh hoa ở Bangkok. Các chính phủ thường được giữ cho có một địa vị yếu, dễ tổn thương, và thường xuyên bị quân đội lật đổ.
Read More...

Nỗi nhớ độc tài của Philipines


Ba thập kỷ sau khi lật đổ "nhà lãnh đạo độc tài" tham nhũng, tổng thống Ferdinand Marcos, các cử tri Philipines đã không thể chống lại "nỗi nhớ độc tài", khi bầu một tổng thống độc tài khác, Rodrigo Duterte, cũng còn được biết đến với danh hiệu như "Kẻ trừng phạt".
Read More...

NGHIỆP ĐOÀN, CÁNH HỮU MỚI, MARXIST

Chủ nghĩa nghiệp đoàn
Nguồn gốc của chủ nghĩa nghiệp đoàn có thể truy nguyên tới nỗ lực của những người Phát xít Ý trong việc xây dựng cái gọi là ‘nhà nước nghiệp đoàn’ thông qua kết nạp cả quản lý lẫn công nhân vào trong tiến trình làm chính sách của chính phủ. Tuy nhiên, các nhà lý thuyết nghiệp đoàn hiện đại hình thành lý thuyết của họ từ những sự phát triển tương tự (ở Ý), song trong các nước công nghiệp phát triển thời hậu chiến (sau 1945). Dưới hình thức tân nghiệp đoàn, hay chủ nghĩa nghiệp đoàn tự do, lý thuyết này đưa đến hình thành ‘chính phủ tay ba, trong đó các chính sách của chính phủ đến từ sự thỏa thuận trực tiếp giữa các quan chức nhà nước, các nhóm của giới chủcác liên đoàn lao động (của người lao động).
Read More...

THUYẾT TINH HOA


Thuyết tinh hoa nổi lên với tư cách là một lý thuyết phê phán đối với các ý tưởng quân bình như dân chủ và chủ nghĩa xã hội. Nó chú ý tới thực tế cai trị của giới tinh hoa, vốn được coi hoặc là một đặc trưng đáng mong muốn và không thể tránh được trong đời sống xã hội, hoặc là một thực tại đáng tiếc song có thể khắc phục được.
Read More...

THUYẾT ĐA NGUYÊN


Dù mọi người vẫn tiếp tục tranh cãi về đâu là hình thức dân chủ đáng mong muốn nhất, song hiện nay hầu hết tranh luận tập trung vào cách nền dân chủ làm việc trong thực tế như thế nào, và ‘dân chủ hóa’ là gì. Điều này phản ánh thực tế là có một sự chấp nhận rộng rãi về một mô hình dân chủ cụ thể, thường được gọi là dân chủ tự do, với một số đặc điểm trung tâm sau:
Read More...

CÁC MÔ HÌNH DÂN CHỦ


Bởi vì hiện nay thuật ngữ dân chủ đã trở nên quá phổ biến và gần gũi khiến cho mọi người cảm thấy rằng nó thật đơn giản. Tuy nhiên, trong thực tế, thuật ngữ này chứa đựng nội hàm rất phức tạp; có rất nhiều mô hình hay lý thuyết khác nhau về dân chủ, thậm chí xung đột với nhau. Trong bài này chúng ta tìm hiểu bốn mô hình dân chủ:
-         Dân chủ cổ điển
-         Dân chủ bảo vệ
-         Dân chủ phát triển
-         Dân chủ nhân dân
Read More...

CHẾ ĐỘ VÀ TÍNH CHÍNH DANH


DÂN CHỦ
Các thảo luận hiện đại về tính chính danh thường tập trung vào mối quan hệ của nó với dân chủ, đôi khi nhiều đến mức khiến cho tính chính danh (kiểu dân chủ) được chấp nhận rộng rãi là hình thức chính danh thực sự duy nhất.
Read More...

KHỦNG HOẢNG TÍNH CHÍNH DANH VÀ CÁCH MẠNG


Một cách tiếp cận khác về tính chính danh so với cách tiếp cận của Weber được các nhà tân Marxist phát triển. Trong khi các nhà Marxist chính thống bác bỏ tính chính danh, coi nó là một thứ giả tạo hay một diễn ngôn của giai cấp tư sản, thì các nhà Marxist hiện đại, theo sau Gramsci, thừa nhận rằng chủ nghĩa tư bản được củng cố một phần nhờ vào khả năng của nó trong việc duy trì sự ủng hộ chính trị.
Read More...

TÍNH CHÍNH DANH CHÍNH TRỊ


Tính chính danh, hay quyền cai trị hợp pháp của một chế độ, liên quan đến một trong những vấn đề cổ xưa nhất và nền tảng nhất trong chính trị, đó là vấn đề nghĩa vụ chính trị. Tại sao công dân có nghĩa vụ phải tôn trọng nhà nước và tuân theo luật của nó? Đâu là những cơ sở khiến cho người dân đi đến xem quyền uy (nhà nước) là hợp pháp, và do đó củng cố cho sự ổn định của một chế độ?
Read More...

CÁC LÝ THUYẾT VỀ BẢN CHẤT QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC p2


Đâu là bản chất của quyền lực nhà nước, và đâu là các lợi ích mà nó đại diện? Đây là những câu hỏi gây ra nhiều tranh cãi. Có nhiều lý thuyết khác nhau về nhà nước, mà mỗi lại đề nghị một cách giải thích về nguồn gốc, sự phát triển, cũng như ảnh hưởng của nó đối với xã hội. Ở đây chúng ta cùng tìm hiểu bốn lý thuyết khác nhau về nhà nước:
-         Nhà nước đa nguyên
-         Nhà nước tư bản
-         Nhà nước leviathan
-         Nhà nước gia trưởng
Read More...

CÁC LÝ THUYẾT VỀ BẢN CHẤT QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC p1


Đâu là bản chất của quyền lực nhà nước, và đâu là các lợi ích mà nó đại diện? Đây là những câu hỏi gây ra nhiều tranh cãi. Có nhiều lý thuyết khác nhau về nhà nước, mà mỗi lại đề nghị một cách giải thích về nguồn gốc, sự phát triển, cũng như ảnh hưởng của nó đối với xã hội. Ở đây chúng ta cùng tìm hiểu bốn lý thuyết khác nhau về nhà nước:
-         Nhà nước đa nguyên
-         Nhà nước tư bản
-         Nhà nước leviathan
-         Nhà nước gia trưởng
Read More...

CHỦ NGHĨA XÃ HỘI


 
Dù các ý tưởng xã hội chủ nghĩa có thể truy nguyên tới những người Levellers và Diggers (những người theo chủ trương bình đẳng và xóa bỏ quyền tư hữu ở Anh) trong thế kỉ 17, hay tới Thomas More với tác phẩm Utopia (1516), hay thậm chí tới Plato với tác phẩm Cộng hòa, song chủ nghĩa xã hội chỉ đi đến định hình thành một học thuyết chính trị vào đầu thế kỉ 19. Nó ra đời như một phản ứng chống lại sự nổi lên của chủ nghĩa tư bản công nghiệp.
Read More...

CHỦ NGHĨA BẢO THỦ


Các ý tưởng và nguyên tắc bảo thủ xuất hiện lần đầu tiên vào cuối thế kỉ 18 và đầu thế kỉ 19. Chúng đến từ một phản ứng chống lại sự những chuyển biến nhanh chóng về kinh tế và chính trị, mà ở một mức độ nào đó được thể hiện trong Cách mạng Pháp.
Read More...

CHỦ NGHĨA TỰ DO

 
Dù chủ nghĩa tự do không xuất hiện như một ý thức hệ rõ ràng cho đến đầu thế kỉ 19, song các nguyên tắc tự do đã dần phát triển trong giai đoạn 300 năm trước đó. Chủ nghĩa tự do thời kì đầu phản ánh nguyện vọng của giai cấp trung lưu công nghiệp đang lên, và cũng vì vậy chủ nghĩa tự do và chủ nghĩa tự bản có mối liên hệ chặt chẽ với nhau.
Read More...

VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC


Nhà nước là thiết chế nắm giữ độc quyền quyền lực của xã hội và sử dụng nó để thực thi các công việc chung của xã hội. Tuy nhiên, cụ thể thì nhà nước được làm những gì, hay đâu là những gì nhà nước nên làm, những gì nhà nước nên để lại cho xã hội và người dân tự làm? Đây là những câu hỏi cực kì gây tranh cãi.
Read More...

NĂNG LỰC CỦA NHÀ NƯỚC


Nhà nước với đầy đủ các đặc điểm trong bài Nhà nước hiện đại được gọi là nhà nước lý tưởng. Trong thực tế thì không có nhà nước nào có được chủ quyền bên trong và bên ngoài (một cách không tranh cãi), tính chính danh tuyệt đối, sự độc quyền sử dụng vũ lực, cũng như một bộ máy hành chính hữu hiệu. Tuy nhiên, một số nhà nước đạt đến gần với nhà nước lý tưởng này hơn so với một số nhà nước khác.
Tuy theo năng lực của nhà nước của nhà nước, chúng ta có thể chia nhà nước thành bốn dạng như sau: hữu hiệu, khiếm khuyết, yếu, sụp đổ.
Read More...

LỊCH SỬ NHÀ NƯỚC HIỆN ĐẠI



Trong bài Nhà nước Hiện đại, chúng ta đã tìm hiểu về các đặc điểm của nhà nước hiện đại, trong bài này, trong ta cùng tìm hiểu lịch sử ra đời của nhà nước hiện đại.
Nhà nước hiện đại ra đời đầu tiên ở Châu Âu trong khoảng từ thế kỉ 15 đến 18. Sau đó, mô hình này lan rộng ra thế giới thông qua quá trình thực dân hóa của các cường quốc Châu Âu; và khi các nước thuộc địa giành được độc lập, họ thiết lập các mô hình nhà nước (hiện đại) tương tự.
Read More...

NHÀ NƯỚC HIỆN ĐẠI


Nhà nước là gì?
Ngày này chúng ta thường sử dụng từ nhà nước (state), như nhà nước Pháp, nhà nước Mỹ...vậy cụ thể nhà nước là gì?
Read More...

ĐỘC TÀI QUÂN SỰ



Độc tài quân sự là gì
Độc tài quân sự là chế độ trong đó quân đội kiểm soát toàn bộ tiến trình chính trị. Đứng đầu chính quyền là một tướng quân đội; hoặc trong một số trường hợp một nhóm sĩ quan quân đội đồng thời nắm quyền. Thỉnh thoảng có trường hợp quân đội đảo chính song vẫn trao cho một quan chức dân sự đứng đầu chính quyền, tuy nhiên thực quyền vẫn nằm trong tay quân đội.
Read More...

Sáu chiêu kiểm soát hệ thống chính trị của các gia tộc Philippines

Vi Yên
Philippines, một đất nước tuy đã dân chủ hóa tự lâu mà vẫn nghèo nàn, thường bị nhiều người viện dẫn làm minh chứng để phê phán mô hình dân chủ.
Read More...

Giới chính khách giàu có ở Philippines

Vi Yên
Trong lịch sử Philippines, có lẽ chưa ai từng mang đến hy vọng cho người dân bằng diễn viên điện ảnh Joseph Estrada. Và cũng chưa ai khiến họ thất vọng hơn vị cựu tổng thống này.
Read More...

ĐỘC TÀI ĐỘC ĐẢNG


Độc tài độc đảng là gì
Độc tài độc đảng là chế độ trong đó một đảng kiểm soát toàn bộ tiến trình chính trị. Các đảng khác có thể được phép hoạt động, thậm chí cạnh tranh bầu cử và giữ các chức vụ chính trị, song chúng không có quyền lực đáng kể.
Read More...

ĐỘC TÀI CÁ NHÂN



Độc tài cá nhân là gì
Độc tài cá nhân là chế độ trong đó một cá nhân kiểm soát toàn bộ tiến trình chính trị; anh ta chi phối quân đội, bộ máy nhà nước và đảng cầm quyền (nếu nó tồn tại).
Read More...

Chế độ dân chủ chết như thế nào?


Biên dịch: Huỳnh Hoa
Chế độ độc tài trần trụi – dưới hình thức chủ nghĩa phát xít, chủ nghĩa cộng sản hoặc chế độ quân quản – đã biến mất gần như khắp thế giới. Những vụ đảo chính quân sự hoặc cướp chính quyền bằng bạo lực ít khi xảy ra. Đa số các quốc gia đều tổ chức tuyển cử định kỳ. Các nền dân chủ chết nhưng theo những cách thức khác.
Read More...

Hoàng đế mới của Trung Hoa

Biên dịch: Nguyễn Lương Sỹ
Biên tập: Lê Hồng Hiệp
Một giai thoại về chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Hoa Kỳ Richard Nixon vào năm 1972 từ lâu được xem như là sự chứng thực cho tầm nhìn dài hạn của các nhà lãnh đạo Trung Quốc về lịch sử. Chu Ân Lai, nhân vật số hai mẫn cán của Mao Trạch Đông, được cho là đã trả lời câu hỏi về các bài học của cuộc Cách mạng Pháp bằng cách nói rằng còn quá sớm để nói lên được điều gì. Nhưng thực tế, theo các nhà ngoại giao có mặt ở đó, Chu không tranh luận về cuộc cách mạng năm 1789, mà là về phong trào nổi dậy của sinh viên ở Paris năm 1968, do đó có lẽ đúng là vẫn còn quá sớm để có thể nói lên điều gì.
Read More...

Tử huyệt của nhà lãnh đạo chuyên quyền

Biên dịch: Huỳnh Hoa

Cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc đã trở lại. Nga và Trung Quốc – hai cường quốc được lèo lái bởi các nhà lãnh đạo chuyên quyền – đang tích cực thử thách độ bền của trật tự quốc tế khi phương Tây dường như đang thoái trào. Tổng thống Nga Vladimir Putin, không hề bối rối vì những cuộc cấm vận của phương Tây, không chỉ dẫn dắt một chiến dịch tung tin giả mạo ở các nước dân chủ phương Tây để lũng đoạn các cuộc bầu cử quan trọng mà còn tiếp tục duy trì sự chiếm đóng của Nga ở bán đảo Crimea và vùng Donbas ở miền đông Ukraine. Trong khi đó, chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang khai triển sức mạnh quân sự của Trung Quốc ra Biển Đông và sức mạnh kinh tế trên khắp châu Mỹ Latin, châu Phi và châu Á.
Read More...

Nỗi ám ảnh của Putin

Biên dịch: Trần Thanh Bình
Kết quả cuộc bầu cử tổng thống Nga vào ngày 18 tháng 3 tới là một điều ai cũng biết trước: Tổng thống đương nhiệm Vladimir Putin sẽ giành chiến thắng sau khi giành được gấp 5 đến 6 lần số phiếu của ứng viên xếp thứ hai. Các cuộc bầu cử ở Nga ngày nay không công bằng, tự do, hoặc cạnh tranh hơn so với thời Liên Xô cũ. Sự khác biệt duy nhất là thời đó chỉ có một ứng cử viên duy nhất trên lá phiếu, trong khi ngày nay có nhiều ứng viên hơn để làm cho cuộc bầu cử có vẻ đáng tin cậy hơn.
Read More...

Trump ‘tiếp tay’ Hun Sen bóp nghẹt dân chủ Campuchia?

Biên dịch: Dương Trường Phúc |Hiệu đính: Lê Hồng Hiệp
Trong năm qua, Đảng Nhân dân Campuchia (CPP) cầm quyền tại Campuchia đã gia tăng áp lực đáng kể lên các đối thủ chính trị và xã hội dân sự. Nền dân chủ ở Campuchia luôn có lỗ hổng, và các cuộc bầu cử không hoàn toàn tự do và công bằng. Tuy nhiên, cuộc đàn áp trong thời điểm hiện tại có quy mô lớn hơn, và đáng quan ngại hơn, một phần vì nó được kích hoạt bởi sự thờ ơ của Mỹ đối với tiến trình dân chủ ở Campuchia.
Read More...

Bầu Nghị viện Đức


 Ai có thể bỏ phiếu?
Các cuộc bầu cử Nghị viện Đức năm 2009 và 2013 chứng kiến sự giảm mạnh tỷ lệ cử tri Đức đi bỏ phiếu xuống khoảng 70%. Tuy nhiên, với sự trỗi dậy của phong trào dân túy thu hút sự chú ý của cả những người không phải cử tri tại tất cả các bang, do đó số cử tri đi bỏ phiếu trong năm nay được dự đoán sẽ tăng đáng kể.
Theo số liệu từ Văn phòng Thống kê liên bang của Đức, năm nay, 61,5 triệu công dân Đức có tuổi từ 18 trở lên có quyền bỏ phiếu trong cuộc bầu cử quốc gia. Trong số đó, 31,7 triệu là nữ giới và 29,8 triệu là nam giới, với khoảng ba triệu người lần đầu tiên đi bỏ phiếu. Hơn một phần ba cử tri Đức – 22 triệu – hơn 60 tuổi, điều này đồng nghĩa với việc tầng lớp người cao tuổi có ảnh hưởng đặc biệt lớn tới kết quả bầu cử.
Số cử tri nhiều nhất sống tại bang miền tây, Bắc Rhine-Westphalia (13,2 triệu), sau đó là các bang miền nam Bavaria (9,5 triệu) và Baden-Württemberg (7,8 triệu).

Lá phiếu chia đôi
Khi cử tri Đức đi bỏ phiếu vào ngày 24-9, họ sẽ nhận được một lá phiếu dễ gây nhầm lẫn được chia làm hai phần với hai nội dung cần bầu chọn – một phần bầu cho đại diện khu vực (bên trái lá phiếu) và một phần bầu cho một đảng chính trị (bên phải lá phiếu).
Phần bỏ phiếu đầu tiên hay còn gọi là "Erststimme" là dành cho các đại diện khu vực, theo hệ thống đầu phiếu đa số tương đối (tức người chiến thắng là người có nhiều phiếu nhất) như bầu cử ở Mỹ. Đức có 299 đơn vị bầu cử được phân chia theo mỗi đơn vị/250 nghìn cư dân. Cử tri lựa chọn ứng cử viên mình ủng hộ để đại diện cho khu vực của họ tại Nghị viện. Mọi ứng cử viên giành chiến thắng tại một trong số 299 đơn vị bầu cử sẽ được cầm chắc một ghế tại Nghị viện. Phần bỏ phiếu này sẽ giúp xác định chủ nhân một nửa số ghế tại Nghị viện Đức.
Để lấp đầy số ghế còn lại trong số 598 ghế của Nghị viện Đức, các cử tri bỏ phiếu trong phần thứ hai hay còn gọi là "Zweitstimme". Phần bỏ phiếu này dành cho một đảng chính trị thay vì một cá nhân ứng cử viên.
Kết quả của phần bỏ phiếu thứ hai cũng sẽ quyết định tỷ lệ phần trăm tổng số ghế mà một đảng có thể giành tại Nghị viện Đức. Chẳng hạn một đảng giành được 25% số phiếu bầu trong phần bỏ phiếu thứ hai, đảng này sẽ phải được phân bổ 25% số ghế trong Nghị viện.
Điều khiến cuộc bầu cử trở nên đặc biệt thú vị là lá phiếu cho phép các cử tri chia sẻ sự ủng hộ của họ giữa các đảng. Chẳng hạn như một cử tri có thể bỏ phiếu cho ứng cử viên đảng Liên minh Dân chủ cơ đốc giáo (CDU) của địa phương họ trong phần bỏ phiếu thứ nhất và bầu cho đảng Dân chủ tự do (FDP) trong phần bỏ phiếu thứ hai, để giúp đối tác liên minh nhỏ hơn của đảng CDU có mặt trong Nghị viện.
Mỗi lá phiếu bao gồm hai nội dung bầu chọn: Một phần dành cho một ứng cử viên và một phần dành cho một đảng. (Ảnh: DW)

Số ghế dôi ra
Theo quy định, số ghế Nghị viện tại mỗi bang sẽ được phân bổ theo số dân của bang đó. Số ghế được phân bổ cho các đảng tại mỗi bang sẽ dựa theo tỷ lệ số phiếu các đảng giành được tại bang đó trong phần bỏ phiếu thứ hai.
Trong một số trường hợp, một đảng sẽ nhận được số ghế trực tiếp ở một bang thông qua phần bầu chọn đầu tiên nhiều hơn số phiếu đảng này được phân bổ tại bang này dựa theo kết quả phần bầu chọn cho các đảng (phần bỏ phiếu thứ hai). Do mỗi ứng cử viên giành chiến thắng tại một khu vực được bảo đảm một ghế tại Nghị viện, đảng đó sẽ được giữ nguyên số ghế dôi ra này. Theo đó, số ghế Nghị viện mà đảng này nhận được tại bang sẽ bao gồm số ghế được phân bổ theo kết quả phần bỏ phiếu thứ hai cộng với số ghế dôi ra từ phần bỏ phiếu thứ nhất.
Trong trường hợp này, để bảo đảm số ghế được phân bổ cho các đảng tại Nghị viện tương ứng với tỷ lệ số phiếu mà các đảng giành được trong phần bỏ phiếu thứ hai, các đảng còn lại sẽ được nhận thêm ghế để cân bằng với số ghế dôi ra mà kia nắm giữ.
Việc này dẫn đến tình trạng Nghị viện sẽ có số ghế lớn hơn so với số ghế cơ sở là 598 ghế. Cụ thể như Nghị viện của Đức hiện đang có 630 ghế do số ghế dôi ra của các đảng.

“Chướng ngại vật 5%”
Để một đảng có thể vào được Nghị viện Đức, đảng này này phải giành được ít nhất 5% số phiếu bầu của phần bỏ phiếu thứ hai dành cho các đảng. Quy định này nhằm ngăn những đảng nhỏ hơn tách ra từ những đảng chính có thể vào Nghị viện.
Hiện tại, có năm đảng đại diện trong Nghị viện Đức gồm: đảng trung hữu CDU của Thủ tướng Angela Merkel và đảng chị em của đảng này là đảng Liên minh Xã hội cơ đốc giáo (CSU), đảng trung tả Dân chủ xã hội (SPD), đảng Cảnh tả (Left party) và đảng Xanh (Green party).
Cuộc bầu cử năm nay có hai đảng chạy đua để vượt qua “cửa ải 5%”. Trong năm 2013, đảng thân doanh nghiệp Dân chủ tự do (FDP) đã không giành được 5% số phiếu bầu nhưng có thể vào lại được Nghị viện năm nay dựa trên cơ sở những thắng lợi trong cuộc bầu cử cấp bang gần đây.
Một đảng khác ủng hộ chủ nghĩa dân túy, phản đối nhập cư là đảng Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) thất bại trong gang tấc trong năm 2013, khi đảng này vận động tranh cử theo cương lĩnh hoài nghi châu Âu. Tuy nhiên, kể từ đó đảng này đã giành được đủ sự ủng hộ để có mặt không chỉ trong Nghị viện châu Âu mà còn có mặt ở 13 trong số 16 nghị viện bang của Đức.

Ai bầu Thủ tướng?
Không như hệ thống bầu cử tại Mỹ, các cử tri tại Đức không trực tiếp bầu Thủ tướng, người lãnh đạo Chính phủ. Nghị viện mới phải triệu tập họp phiên đầu tiên trong vòng không quá một tháng sau ngày bầu cử.
Phiên họp đầu tiên có thể diễn ra sớm hơn nếu các cuộc đàm phán thành lập liên minh diễn ra nhanh chóng. Ứng cử viên đứng đầu của đảng giành được nhiều phiếu nhất thường sẽ đứng ra thành lập một liên minh đa số. Tổng thống, người đứng đầu nhà nước và đóng vai trò nghi thức là chủ yếu, khi đó giới thiệu người này là ứng cử viên cho chức Thủ tướng. Ứng cử viên Thủ tướng do Tổng thống giới thiệu sẽ được các thành viên mới được bầu của Nghị viện thông qua sau đó trong một cuộc bỏ phiếu kín.
Nếu giống như trong ba cuộc bầu cử trước, đảng CDU giành chiến thắng đa số phiếu, ứng cử viên của họ cho chức Thủ tướng, Angela Merkel, sẽ nắm giữ vị trí này trong bốn năm nữa. Tại Đức, không có hạn chế về số nhiệm kỳ của một Thủ tướng. Tuy nhiên, cho đến nay, không có thủ tướng nào tại vị tổng cộng hơn 16 năm kể từ đời Thủ tướng Helmut Kohl.

Read More...

So sánh một số hệ thống bầu cử trên thế giới

Đối với một công dân bình thường ở tuổi trưởng thành của một quốc gia dân chủ hiện đại, bầu cử đã trở thành một khái niệm quen thuộc và thường xuyên được nhắc đến. Ở nghĩa gốc nguyên thủy, “bầu cử” được hiểu đơn giản là “lựa chọn” hoặc “ra quyết định”. Trên thực tế, trong các nền dân chủ đại diện hiện đại, bầu cử là cơ chế phổ biến nhất để chọn lựa ra người đại diện vào nắm giữ vị trí công quyền, thực thi quyền lực nhà nước. Do đó, bầu cử có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với các công dân.
Read More...

Một số hệ thống bầu cử phổ biến trên thế giới


Cũng giống như thể chế chính trị, hệ thống bầu cử của các nước trên thế giới rất phong phú và đa dạng (1). Căn cứ vào cách thức (phương thức) “chuyển hóa” từ những lá phiếu của cử tri thành “các ghế” trong các cơ quan dân cử (2), có thể tạm chia hệ thống bầu cử của các nước thành ba hệ thống lớn: hệ thống theo đa số (plurality/majority systems); hệ thống tỷ lệ (proportional systems) và hệ thống hỗn hợp (mixed systems).
Read More...

BẦU CỬ VÀ ĐẢNG PHÁI TRONG CHẾ ĐỘ ĐỘC TÀI


Bầu cử và đảng phái chính trị là các thiết chế tồn tại trong nhiều chế độ độc tài, được coi các công cụ mà thông qua chúng chế độ độc tài có thể tăng cường sự sống còn của mình. Trong bài này, chúng ta sẽ tìm hiểu chi tiết vai trò của bầu cử và đảng chính trị trong chế độ độc tài.
Read More...

CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ TỒN TẠI CỦA CHẾ ĐỘ ĐỘC TÀI


Trong bài Phân loại các Chế độ chính trị, chúng ta đã biết về các dạng độc tài khác nhau, như độc tài cạnh tranh, độc tài cá nhân, độc tài độc đảng. Nhìn chung trong các chế độ độc tài, dù là độc tài bầu cử hay độc tài đóng, thì các cá nhân, đảng phái đối lập luôn bị cấm đoán, đàn áp.
Read More...

CHUYỂN ĐỔI DÂN CHỦ TỪ BÊN TRÊN


Trong bài Chuyển đổi Dân chủ từ bên dưới, chúng ta đã tìm hiểu hai lý thuyết là lý thuyết hành động tập thểmô hình ngưỡng để giải thích tại sao người dân lại nổi dậy lật đổ chế độ độc tài.
Trong bài chúng ta tìm hiểu mô hình chuyển đổi từ bên trên. Chuyển đổi này bắt nguồn chủ yếu từ chính sách tự do hóa của giới chóp bu cầm quyền nhằm mục đích ổn định chế độ độc tài, nhưng vô tình lại dẫn đến chuyển đổi dân chủ.
Read More...

CHUYỂN ĐỔI DÂN CHỦ TỪ BÊN DƯỚI


GIỚI THIỆU
Trong bài Lịch sử Dân chủ hóa, chúng ta chỉ tìm hiểu về sự phát triển của dân chủ nói chung trong hơn 200 năm qua mà chưa đi vào tìm hiểu cách thức chuyển đổi xảy ra ở các quốc gia như thế nào. Nhìn chung, từ kinh nghiệm chuyển đổi của các quốc gia, có thể đơn giản hóa thành hai mô hình chuyển đổi chính, đó là chuyển đổi từ bên dưới và chuyển đổi từ bên trên.
Read More...

PHI BẠO LỰC VÀ DÂN CHỦ HÓA



GIỚI THIỆU
Dân chủ hóa hiểu như quá trình chuyển đổi từ chế độ độc tài sang chế độ dân chủ thường phức tạp và kéo dài. Có rất nhiều trường hợp dân chủ hóa thất bại, khi nỗ lực đấu tranh cho dân chủ lại dẫn đến một chế độ độc tài khác (như Ai Cập), hoặc có nhiều trường hợp chuyển đổi dân chủ được một thời gian lại suy thoái trở lại chế độ độc tài (như Thái Lan), hoặc có nhiều trường hợp chuyển đổi dân chủ song lại không đi đến củng cố, trở thành nền dân chủ tự do (như Philippines), và chỉ có một số ít trường hợp dân chủ hóa thành công trong việc dẫn đến các nền dân chủ tự do (như Hàn Quốc). Tại sao trường hợp này thành công, trường hợp kia thất bại.
Read More...

GIẢI CỦNG CỐ DÂN CHỦ



GIỚI THIỆU
Trong bài Chuyển đổi và Củng cố Dân chủ, chúng ta đã tìm hiểu các giai đoạn chuyển đổi dân chủ, cũng như củng cố dân chủ là gì, và đâu là các điều kiện thuận lợi cho củng cố dân chủ. Trong bài này, chúng ta tìm hiểu về một hiện tượng mới xuất hiện gần đây và giành được nhiều sự qua tâm của giới hàn lâm, đó là giải củng cố dân chủ.
Read More...

CHUYỂN ĐỔI VÀ CỦNG CỐ DÂN CHỦ



GIỚI THIỆU
Dân chủ hóa là quá trình chuyển dịch từ các chế độ phi dân chủ như độc tài cá nhân, độc tài độc đảng sang các chế độ dân chủ với đa đảng, bầu cử tự do và pháp quyền. Theo D. A. Rustow (1970) quá trình này có thể được chia làm ba giai đoạn: chuẩn bị, chuyển đổi và củng cố.
Read More...

THUẬT NGỮ CHÍNH TRỊ 3



1. Authority: thẩm quyền (quyền lực hợp pháp)
2. State authority: thẩm quyền nhà nước
3. Traditional authority: thẩm quyền (dựa trên) truyền thống
4. Charisma authority: thẩm quyền (dựa trên) sức hút, tài năng cá nhân
5. Rational-legal authority: thẩm quyền (dựa trên) thủ tục pháp lý - duy lý
Read More...

SUY THOÁI DÂN CHỦ VÀ TRIỂN VỌNG HIỆN NAY



GIỚI THIỆU
Trong bài trước, Lịch sử Dân chủ hóa, chúng ta đã tìm hiểu sự phát triển của dân chủ trong lịch sử diễn ra như thế nào. Và chúng ta biết rằng, theo mô hình làn sóng của Huntington, tính đến nay có ba làn sóng dân chủ hóa đã diễn ra. Sau mỗi làn sóng đó, lại có một làn sóng đảo ngược, khi một số lượng lớn các nền dân chủ sụp đổ. Và hiện nay, tính từ năm 2005 (năm mà số lượng các nền dân chủ đạt đỉnh là 121 nước), thì các số liệu cho thấy đang có một sự suy giảm của dân chủ trên toàn cầu. Sự kiện này dấy lên câu hỏi là liệu chúng ta có đang ở trong một làn sóng đảo ngược mới sau làn sóng dân chủ hóa thứ ba hay không?
Read More...

THUẬT NGỮ CHÍNH TRỊ 2




1. Quality of Democracy: chất lượng của dân chủ
2. Nation-state: nhà nước dân tộc
3. Political leader: nhà lãnh đạo chính trị
4. Popular sovereignty: chủ quyền nhân dân
5. Majority rule: nguyên tắc đa số
Read More...

LỊCH SỬ DÂN CHỦ HÓA


GIỚI THIỆU
Lịch sử dân chủ hiện đại có thể được coi bắt đầu vào năm 1828, với việc Mỹ mở rộng quyền bầu cử cho tất cả người đàn ông da trắng. Từ đó đến nay, dân chủ đã phát triển và mở rộng ra toàn cầu, trở thành hệ thống chính trị chi phối trên thế giới. Tuy nhiên, sự phát triển của dân chủ không phải bằng phẳng, mà trải qua nhiều thăng trầm, có những lúc dân chủ bị suy thoái rất nghiêm trọng như biểu đồ bên dưới cho thấy.
Read More...

THUẬT NGỮ CHÍNH TRỊ 1



1. Regime: chế độ, thể chế
2. State: nhà nước
3. Goverment: chính phủ
4. Ideology: ý thức hệ
5. Election: bầu cử
Read More...
 
Xem trang web chính thức tại Tinhthankhaiminh.org