Hiến pháp là gì ?

Cao Huy Thuần

Trước hết, tôi xin bày tỏ tình cảm đặc biệt của tôi đối với các trí thức, nhân sĩ, bạn bè đang bàn luận sôi nổi về hiến pháp ở trong nước và ngoài nước. Trong tình cảm liên đới đó, và ý thức rằng đây là vấn đề có liên quan đến sự tồn vong của đất nước, tôi xin có đôi lời góp ý vào quan tâm chung, với tư cách của một người làm nghề dạy học, không biết gì nhiều hơn là chút kiến thức trường ốc phổ thông. Tôi cố tránh mọi lý thuyết rườm rà, duy nhất hạn chế vào một câu hỏi thôi, câu hỏi đầu tiên của mọi câu hỏi khác: hiến pháp là gì?

Read More...

Cải cách ở Xiêm và Việt Nam cuối TK 19, đầu TK 20: Những nguyên nhân thành bại

Phạm Quang Minh

I. Đặt vấn đề

Cải cách là một nhu cầu không thể thiếu được trong lịch sử của một dân tộc, nhằm đưa đất nước phát triển, thoát khỏi tình trạng nghèo nàn, lạc hậu, lệ thuộc, thậm chí vong quốc, nô lệ.

Read More...

Cuộc cách mạng dân chủ tại nước Anh (1600 – 1800)

Phạm Văn Tuấn

Tại châu Âu, khoảng thời gian từ thế kỷ 17 tới đầu thế kỷ 18 được gọi là “Thời đại của các vị Vua”. Không có giai đoạn lịch sử nào mà các nhà vua của châu Âu duy trì được nhiều quyền lực, uy tín và vinh quang như vào thời đại này.Nhưng tới cuối thế kỷ 18, các vương triều của châu Âu đã trở nên yếu đi. Tại nước Anh, quyền lực hoàng gia đã bị suy giảm rất nhiều do sự cứng dắn của Quốc Hội. Sau đó các xứ thuộc địa của nước Anh tại Bắc Mỹ đã nổi lên và đánh bại quân đội Anh trong cuộc Chiến Tranh Cách Mạng đẫm máu và kéo dài. Tinh thần cách mạng dân chủ đã lan qua đất Pháp khiến cho Vua Louis 16 của nước này bị chặt đầu và người dân Pháp tuyên bố thành lập một nước Cộng Hòa.

Read More...

Tự do tôn giáo tại Hoa Kỳ

Phạm Văn Tuấn

Tự do cá nhân là một nguyên tắc rất quan trọng trong nền Dân Chủ của Hoa Kỳ. Tự do cá nhân được Tu Chính Án Thứ Nhất thuộc Hiến Pháp Hoa Kỳ bảo vệ, bao gồm các tự do về tôn giáo, ngôn luận, báo chí và hội họp. Vị Chánh Án Robert H. Jackson, trong vụ án Bộ Giáo Dục Tiểu Bang West Virginia v. Barnette, đã nói: Nếu có các vì sao trong chùm sao Hiến Pháp, đó là không một viên chức nào, dù lớn hay nhỏ, có quyền ra lệnh một thứ gì là chính thống (orthodox) về chính trị, quốc gia, tôn giáo hay ý kiến. Thế nhưng trong thực tế, thường có các câu hỏi thế nào là tự do. Tự do ngôn luận có cho phép người dân muốn nói gì thì nói hay không? Tự do tôn giáo có phải là người dân không cần tôn trọng luật pháp vì các niềm tin tôn giáo? 

Read More...

Tự do ngôn luận tại Hoa kỳ

Phạm Văn Tuấn

Người Mỹ thường ưa thích nói đùa rằng: “Hoa Kỳ là một xứ sở tự do, tôi có thể nói gì tôi muốn nói ra” hoặc là“tôi muốn bầu cho ai tùy ý tôi, chính quyền không thể bắt buộc tôi điều gì”. Các lời tuyên bố như kể trên rất đúng và đã được Tu Chính Án Thứ Nhất bảo vệ.

Read More...

Donald J. Boudreaux – Chủ nghĩa cá nhân và tri thức

Phạm Nguyên Trường dịch

Con người ta có tri thức đến mức nào?

Câu hỏi ngắn này lại là câu hỏi phức tạp. Dĩ nhiên là tri thức tồn tại dưới nhiều dạng khác nhau. Một thiên tài toán học có thể tin vào khả năng dự toán của những quân bài Tarot, một nhà văn vĩ đại có thể lúng túng trước một cách lập luận đơn giản nhất, một nhà quản lí hàng đầu có thể mù tịt về văn chương.

Read More...

Nho giáo

I. Định nghĩa.

II. Nguồn gốc của Nho giáo.

III. Tôn chỉ của Nho giáo.

IV. Học thuyết của Nho giáo :

A. Hình Nhi Hạ học.

B. Hình Nhi Thượng học.

V. Triết lý của Nho giáo :

1.  Nhơn Sanh quan.

2. Vũ Trụ quan.

VI. Kinh điển.

VII. Tiểu sử của Đức Khổng Tử.

VIII. Các Chi phái.

IX. Sự Giáo dục.

X. Nho giáo VN qua các triều đại.

XI. Phần kết.

Read More...

Giải mã sự thành công của Israel và người Do Thái

Hoàng Anh Tuấn

Thành công của người Do Thái nhiều người đã biết, đã nghe từ lâu và có thể kể cả ngày, cả tháng cũng không hết. Là người đã tìm hiểu câu chuyện này cả chục năm nay, càng đi sâu tìm hiểu về những thành công của Israel và người Do Thái, tôi càng thấy phức tạp nhưng cũng hết sức thú vị. Chuyến đi Israel lần này, ngoài các công việc thường lệ, rất nhiều cuộc gặp gỡ, trao đổi, thảo luận với nhiều người, nhiều giới, nhiều nơi khác nhau giúp tôi kiểm chứng, củng cố thêm các nhận định trước đây của mình; biết thêm nhiều vấn đề mới; đồng thời cũng xóa bỏ một số các định kiến một chiều, phiến diện.

Read More...

Tìm hiểu Israel và dân tộc Do Thái

Hoàng Anh Tuấn

Trong các sắc dân trên thế giới, có lẽ hiếm có dân tộc nào chịu số phận bị đọa đày, miệt thị và khổ ải như dân tộc Do Thái với hai lần thiên di, lần thứ nhất bắt đầu vào năm 722 và lần thứ hai bắt đầu vào năm 135 Trước công nguyên (BCE). Trải qua 21 thế kỷ lưu vong, tứ tán khắp nơi và đến năm 1948 người Do Thái mới thực hiện được ước mơ “Phục quốc” (Zionism), vốn được một nhà báo Do Thái gốc Áo-Hung khởi xướng tại châu Âu từ năm 1896. Trong cùng cảnh ngộ tương tự, nhiều sắc tộc, dân tộc khác trong cùng khu vực Lưỡng Hà đã bị tiêu vong hoặc đồng hóa từ lâu. Nhưng ngược lại, mặc dù chịu những đau khổ, mất mát (như nạn diệt chủng Holocaust của Đức Quốc xã rồi nạn lưu đày, trại tập trung) nhưng người Do Thái không chỉ duy trì được tôn giáo, văn hóa, nòi giống, bản sắc của mình, mà có những ảnh hưởng vượt trội trong cả khoa học tự nhiên và khoa học xã hội, đóng góp vào sự tiến bộ chung của nhân loại.

Read More...

Cơ chế bảo hiến ở Đức

Nguyễn Minh Tuấn

Bảo hiến ngày nay là vấn đề có ý nghĩa đặc biệt quan trọng và có tác động trực tiếp đến cả hệ thống pháp luật. Mô hình bảo hiến ở Cộng hòa Liên bang Đức là một trong những mô hình bảo hiến tân tiến rất đáng tham khảo đối với nhiều quốc gia trên thế giới đang muốn xây dựng một cơ chế bảo hiến thành công, triệt để theo nghĩa hiện đại.

Read More...

Tự Do Báo Chí Tại Hoa Kỳ

Phạm Văn Tuấn

Giống như Tự Do Ngôn Luận, Tự Do Báo Chí là một trong các điều căn bản của nền Dân Chủ. Tu Chính Án Thứ Nhất của Hiến Pháp Hoa Kỳ đã cấm đoán chính quyền không được phép tước bớt các tự do ngôn luận, tôn giáo, báo chí và hội họp. Bảo vệ nền tự do báo chí là bảo vệ quyền của người dân được hiểu biết và khuyến khích các cơ quan truyền thông báo cáo và thảo luận về các biến cố chính trị đã xẩy ra hay sẽ xẩy ra. Nhờ tự do báo chí mà các ý tưởng có thể được in ấn, phổ biến và trao đổi, và chỉ bằng cách thảo luận cởi mở các ý tưởng mà sự thật mới được phát hiện. Nhà bình luận chính trị danh tiếng Walter Lippmann đã từng nói: Một nền tự do báo chí không phải là một đặc quyền (privilege) mà là một nhu cầu cơ hữu (an organic necessity) của một xã hội tốt đẹp. 

Read More...