Nguyễn Duy Dũng
Khi nghiên cứu về xã hội Nhật Bản
người ta không thể nói đến sự phát triển đầy kỳ tích của dân tộc này. Hiện đại
hoá được thực hiện một cách khá nhanh chóng và thành công bởi mục tiêu cháy bỏng
đưa đất nước “mặt trời mọc” đuổi và vượt các nước phương Tây. Đó là quá trình
đan xen phức tạp bởi nhiều yếu tố và nhiều lĩnh vực từ tư tưởng, kỹ thuật, nhân
lực đến lãnh đạo, văn hoá… Đặc biệt, sự dung hoà và bản địa hoá một cách tài
tình những tinh hoa của văn hoá nhân loại nhất là hai dòng văn hoá chủ yếu:
phương Tây (nhất là Mỹ), phương Đông (chủ yếu là Trung hoa) đã tạo nên những
nét rất riêng của Nhật Bản trong công cuộc xây dựng đất nước. Có thể nói đó
cũng chính là quá trình Nhật Bản mở cửa hội nhập quốc tế và đi tìm những giá trị
phổ biến của nhân loại để phục vụ cho công cuộc hiện đại hoá. Bài viết này đi
sâu phân tích một số kinh nghiệm chủ yếu mà khoa học của Nhật Bản nói chung,
khoa học xã hội nói riêng đã trải nghiệm và đóng góp vào việc tiếp thu các giá
trị văn hoá nhân loại, phục vụ cho công cuộc phát triển đất nước trước đây cũng
như hiện nay.
