Nguyễn Trường
 |
|
Hiển thị các bài đăng có nhãn Đông Á. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Đông Á. Hiển thị tất cả bài đăng
Mô hình kinh tế chính trị Trung quốc
Một số nội dung cơ bản trong tư tưởng dân sinh của Tôn Trung Sơn
Nguyễn Tài Thư(*)
Tạp chí Triết học, số 12 (211),
tháng 12 - 2008
Dân sinh là một trong những tư tưởng
nổi bật trong chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn. Để làm rõ những giá trị
trong tư tưởng dân sinh, tác giả bài viết đã tập trung phân tích một số nội
dung cơ bản nhất - đó là: 1/ Mưu cầu dân sinh là nguồn gốc của tiến hoá lịch sử;
2/ Các nhu cầu sống của con người (ăn, mặc, ở và đi lại) là vấn đề cơ bản của
dân sinh; 3/ Giảm bớt sự bất công và tiến tới xoá bỏ hoàn toàn sự bất công là
hai cấp độ trong việc giải quyết vấn đề dân sinh; 4/ Thế giới đại đồng - lý tưởng
của chủ nghĩa dân sinh. Theo tác giả, tuy còn có những hạn chế nhất định, song
chủ nghĩa dân sinh của Tôn Trung Sơn chứa đựng nhiều yếu tố có giá trị cần được
trân trọng, khai thác và phát huy.
Singapore: Nghịch lý phát triển
GS.TS. Hồ Sĩ Quý
Tóm tắt:
Singapore là hiện tượng kỳ diệu của
thế giới ở thế kỷ XX. Từ một thị trấn nghèo qua 3 thập niên với ý chí quyết
đoán của người đứng đầu là Lý Quang Diệu, Singapore đã trở thành “thiên đường của
chủ nghĩa tư bản”. Năm 2014, GNP đầu người của nước này là 72.000 USD tính theo
PPP. Xã hội thịnh vượng. Môi trường trong lành. Quan chức liêm khiết. Cả thế giới
muốn bắt chước, nhưng có nhiều điều không thể bắt chước và cũng có nhiều điều
người ta không muốn bắt chước. Bởi Singapore phát triển trong những nghịch lý không
dễ lý giải, mà nghịch lý lớn nhất là “cất cánh” rồi “hóa rồng” trong môi trường
ít nhiều độc đoán, độc tài. Tự do, dân chủ bị quản lý chặt. Nhà nước can thiệp
sâu vào đời sống thậm chí đời sống riêng tư của người dân. Kinh tế thị trường
sôi động nhưng “bàn tay vô hình” của nó bị điều khiển bởi nhà nước. Tôn vinh đặc
thù châu Á nhưng rất gần với phương Tây. Rất chú ý đến tính xã hội của sự phát
triển nhưng lại xây dựng thành công một kiểu xã hội tư bản chủ nghĩa.
Ý chí cá nhân của Lý Quang Diệu
được coi là nguyên nhân quan trọng làm nên sự thành công của Singapore. Và đó
cũng lại là nguyên nhân khiến Singapore hiện ra không chỉ với toàn những điều tốt
đẹp. Nhưng sự thịnh vượng đã làm mờ những điều không mấy nhân đạo trong sự phát
triển của Singapore, che đậy và xóa đi các “vết đen” lịch sử.
Từ khóa: Singapore,
Nghịch lý, Paradox of Development, Lý Quang Diệu, Lee Kuan Yew, Dân chủ và phát
triển, Độc tài, Soft Authoritarianism.
Giáo dục Đài loan: cải cách và thành tựu
Cung Hữu Khánh
Bước sang thế kỷ XXI, với xu hướng
toàn cầu hoá và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ, để đáp ứng nhu
cầu xây dựng một nền kinh tế tri thức, giáo dục Đài Loan cũng đang tìm những hướng
cải cách mới nhằm nâng cao chất lượng và cải thiện vị trí của mình trong khu vực.
Từ chính sách “nhìn về phương đông” của Malaysia thời thủ tướng Mahathir Mohamad
Đỗ Trọng Quang
Trong khi giữa Nhật Bản với Trung
Quốc và Hàn Quốc từng xảy ra những va chạm ngoại giao do cách nhìn quá khứ lịch
sử, thì quan hệ Malaysia-Nhật Bản vẫn được miêu tả là mật thiết và hữu nghị, trừ
thời kỳ Nhật Bản chiếm đóng Mã Lai từ tháng Hai năm 1941 đến tháng Tám năm
1945, trong đó chế độ quân phiệt thống trị đã gây ra nhiều đau khổ cho đất nước
và con người ở đây.
Một vài điểm tương đồng và dị biệt của phong trào Đông du Trung quốc và Việt nam thời cận đại
Nguyễn Văn Vượng
Có thể thấy rằng, trước sức ép của
phương Tây thời cận đại, hầu hết các quốc gia châu á đều thi hành chính sách
đóng cửa, đồng thời tiến hành các cuộc cải cách, nhằm canh tân đất nước nhưng đều
thất bại, tiêu biểu là Trung Quốc và Việt Nam. Khi sức mạnh dân tộc không
đủ để cứu nước, giới trí thức thức thời nhận ra rằng muốn cứu nước thì phải
dùng một hệ tư tưởng mới. Trong khi đó, Nhật Bản duy tân cải cách thành công,
trở thành tấm gương cho các quốc gia Châu Á học tập. Một dòng di cư rất lớn hướng
tới quốc gia trẻ trung Nhật Bản mong muốn học tập với ước vọng "Phú quốc
cường binh", tiêu biểu là hai nước Trung Quốc và Việt Nam mà lịch sử gọi
là phong trào Đông du. Trong xu thế hội nhập, mở cửa đang được đặt lên hàng đầu
cho mỗi quốc gia, nghiên cứu phong trào Đông du Trung Quốc và Việt Nam thời cận
đại sẽ mang lại nhiều ý nghĩa thiết thực.
Sự chuyển đổi mô hình phát triển kinh tế của Hàn quốc những gợi ý và liên hệ với Việt nam
Võ Hải Thanh
1. Sự chuyển đổi mô hình phát triển
Mô hình phát triển của Hàn Quốc từ
thập kỷ 1960 đã ra đời trong những điều kiện rất cụ thể của Hàn Quốc lúc đó. Những
điều kiện này là:
Phong trào làng mới ở Hàn quốc
Đinh Quang Hải
Trong những thập niên 60 và 70 của
thế kỷ XX, Phong trào Saemaul hay Phong trào Làng mới đã tạo ra một bước đột
phá cho sự phát triển của nông thôn Hàn Quốc. Đây thực sự là một cuộc cải tổ về
ý thức nhằm đem lại một cuộc sống tốt đẹp hơn cho người dân. Phong trào Làng mới
đã thực sự làm cho nông thôn Hàn Quốc thay đổi lớn lao. Từ chỗ là địa bàn nghèo
đói xác xơ của một quốc gia nghèo nhất ở Châu Á vào đầu thập kỷ 60 của thế kỷ
trước, nhưng chỉ trong vòng 20 năm sau, nông thôn Hàn Quốc đã vươn lên trở
thành khu vực kinh tế phát triển mạnh mẽ, đời sống của nhân dân trở nên ấm
no, hạnh phúc. Sự phát triển của nông thôn Hàn Quốc đồng thời còn làm nền tảng
vô cùng quan trọng, góp phần vào sự phát triển kỳ diệu của nền kinh tế Hàn Quốc
trong những thập kỷ cuối thế kỷ XX. Dựa trên những tư liệu của cuốn “Phong
trào Làng mới (Saemaul) – Hàn Quốc” do Korea Saemaulundong Center xuất bản
năm 2008 và kết quả cuộc trao đổi trực tiếp với Ngài Dong Cheol Lee, Chủ tịch
Trung ương Phong trào vận động Saemaul Hàn Quốc, chúng tôi trình bày những nét
khái quát nhất về phong trào này. Từ những kinh nghiệm đi lên đó của Hàn Quốc
chắc chắn sẽ giúp cho Việt Nam có những bài học bổ ích trong chiến lược xây dựng
và phát triển nông nghiệp, nông dân và nông thôn hiện nay.
Từ Khổng Tử tới Kennedy: Cắt nghĩa sự phát triển Đông Á
Câu chuyện về sự phát triển luôn kích
thích trí tò mò. Trong thời kỳ hậu chiến tranh thế giới thứ II khi mà sự lạc
quan vì vừa thoát ra khỏi chủ nghĩa thực dân đang lên cao, cả thế giới lúc bấy
giờ đều chia sẻ một quan điểm chung rằng tất cả các quốc gia đều có tiềm
năng để trở thành những quốc gia phát triển. Sự kết hợp giữa một trật tự kinh tế
quốc tế tương đối hài hòa, những chính sách kinh tế mở cửa thị trường tự do
đúng đắn và ít lệ thuộc vào sự giúp đỡ từ các nước phát triển là công thức cho
bất cứ quốc gia nào mong muốn gia nhập vào hàng ngũ các nước công nghiệp
phát triển.
Hiến pháp Singapore – Một phân tích dựa vào đặc thù
Ka Đặng chuyển
ngữ
Jaclyn L.
Neo
Tương xứng với
danh hiệu là một trong những sử gia chính thống hàng đầu tại Singapore, Kevin
YL Tan đã đi thẳng vào việc giới thiệu một cách đầy hiểu biết về luật hiến pháp
của Singapore ngay từ lúc bắt đầu. Hiến pháp Singapore được đặt vào bối cảnh lịch
sử chính trị trong lúc còn là một thuộc địa đang nảy nở của Anh, được thừa hưởng
luật pháp Anh cùng với những truyền thống chính trị và pháp luật được gắn kết
trong suốt cả giai đoạn thuộc địa đáng chú ý này. Bối cảnh lịch sử về pháp lý,
chính trị và xã hội cho thấy nguồn gốc khai sinh hiến pháp, không kém phần quan
trọng bởi vì những câu chuyện lịch sử được dùng để viện dẫn một cách sáng suốt
và liên tục trong bài thuyết giảng trước công chúng nhằm để minh chứng, xác thực,
và báo hiệu cho những lựa chọn hiến pháp. Nó cũng là chìa khóa giúp hiểu được
những nghịch lý mà Singapore đưa ra cho chủ nghĩa hợp hiến, đặc biệt là chủ
nghĩa hợp hiến tự do.
Lý Quang Diệu viết về chính trị Singapore
Biên dịch: Ngô Trần Thanh Hiền | Hiệu
đính: Lê Hồng Hiệp
Một kết quả tổng tuyển cử như vào tháng 5/2011 sớm hay muộn cũng
sẽ xảy ra. Đảng Hành động Nhân dân (People’s Action Party – PAP) giành được
trung bình 60,1% số phiếu trên toàn quốc và mất sáu ghế – kết quả tồi tệ nhất
kể từ khi Singapore giành độc lập năm 1965. Sự thống trị gần như áp đảo của PAP
trong các cuộc bầu cử trước đó đã không thể duy trì được về lâu dài. Nó từng
xảy ra do thế hệ lớn lên cùng nền độc lập của Singapore đã chứng kiến tiêu chuẩn
sống tăng lên đáng kể từ một mức thấp. Cuối cùng, những cải thiện giảm tốc
và trở nên kém rõ nét hơn. Một thế hệ mới với những trải nghiệm sống khác sẽ
bầu theo một tập hợp những cân nhắc mới hoàn toàn so với thế hệ ông bà cha mẹ.
Có những nhân tố ngắn hạn đặc biệt xung quanh (cuộc bầu cử) tháng 5/2011 khiến
tình hình kém thuận lợi hơn cho PAP, như quyết định của Chủ tịch Đảng Công
nhân (Workers’ Party) Low Thia Khiang chuyển ra khỏi đơn vị bầu cử một đại diện
Hougang và ra tranh cử tại đơn vị bầu cử đa đại diện (Group Representation Constituency
– GRC)[1] Aljunied, và sự không hài lòng nói chung với những chính sách nhất
định của chính phủ. Dù vậy, cuối cùng, việc để mất một đơn vị bầu cử đa đại
diện vào tay phe đối lập sớm muộn cũng sẽ xảy ra.
Di sản quý nhất của Lý Quang Diệu: Đảng Hành động Nhân dân
Tác giả: Hồ Anh Hải
Sử gia nổi tiếng Lord Acton từng nói: Quyền lực thì có xu
hướng suy đồi; quyền lực tuyệt đối thì suy đồi tuyệt đối. Danh ngôn bất hủ
này được lịch sử chứng minh là có tính quy luật phổ biến trên toàn cầu và đúng
với hầu hết các trường hợp. Sự kiện Đảng Cộng sản và nhà nước xã
hội chủ nghĩa của siêu cường Liên Xô tan rã là một thí dụ điển hình về sự
suy đồi của quyền lực, cho dù Đảng và nhà nước này được vũ trang bằng hệ tư
tưởng được coi là tiên tiến nhất và trên thực tế cũng từng giành được những
thắng lợi vĩ đại trong cách mạng, trong chiến tranh chống xâm lược và trong xây
dựng đất nước.
Cải cách ở Xiêm và Việt Nam cuối TK 19, đầu TK 20: Những nguyên nhân thành bại
Phạm Quang Minh
I. Đặt vấn đề
Cải cách là một nhu cầu không thể thiếu
được trong lịch sử của một dân tộc, nhằm đưa đất nước phát triển, thoát khỏi
tình trạng nghèo nàn, lạc hậu, lệ thuộc, thậm chí vong quốc, nô lệ.
Lý Quang Diệu viết về Indonesia: Dịch chuyển khỏi trung ương
Sự
phát triển quan trọng nhất trong nền chính trị Indonesia kể từ cuối thời kỳ cầm
quyền của Tổng thống Suharto là một sự phát triển không ấn tượng một cách đáng
ngạc nhiên. Nó không liên quan đến các cuộc biểu tình đường phố ồn ào kêu gọi
những thay đổi sâu rộng hay các kế hoạch táo bạo của chính phủ để thay đổi nền
kinh tế đất nước. Bạn không thể tạo ra một bom tấn Hollywood từ điều đó. Tuy
nhiên, tôi tin rằng các sử gia, những người nhìn lại nhiều năm trước, sẽ nhận
ra bản chất rất quan trọng của nó. Sự phát triển mà tôi đang đề cập đến chính
là sự khu vực hóa, còn được gọi là sự phân quyền (hay phi tập trung hóa – NHĐ).
VIỆT NAM: Mắc kẹt trong tư duy xã hội chủ nghĩa
Lý Quang Diệu
Nhiều người giành
nhiều hy vọng cho Việt Nam khi họ quyết định áp dụng cải cách thị trường tự do
trong những năm 1980, vài năm sau khi Trung Quốc có động thái tương tự. Đổi Mới,
hay “thay đổi sang điều mới” như cách gọi cải cách trong tiếng Việt, đã bắt đầu
đầy hứng khởi. Trong số những bước đi đầu tiên đất nước này thực hiện tách biệt
khỏi chủ nghĩa xã hội là trả lại quyền kiểm soát những mảnh ruộng mênh mông đã
bị tập thể hóa cho các nông dân. Điều này dẫn tới sự gia tăng mạnh sản lượng
nông nghiệp trong vòng vài năm. Nhiều người cả trong và ngoài nước đã nghĩ rằng
Việt Nam đang đi đúng hướng. Quả thực khi cả thế giới thấy rõ sự mở cửa của
Trung Quôc là một thành công kinh tế không thể tin được thì những ai không quan
sát kỹ Việt Nam cũng bắt đầu cho rằng chương trình cải cách của họ cũng sẽ đi
theo quỹ đạo tương tự.
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)