Là trí thức, cần nhận thức đầy đủ trách nhiệm trước vận mệnh của dân tộc

LTS: Vừa rồi, ngày 1/11, thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành Nghị quyết Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI (Nghị quyết số 20-NQ/TW) về phát triển khoa học và công nghệ phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.

Nghị quyết lần này đã có những nhận định tuy không hoàn toàn mới về nhận thức nhưng đề cập nhiều vấn đề mới của thực tiễn và đề ra một hệ thống giải pháp mới khả quan vì phù hợp với quy luật vận động của khoa học và với thực trạng nền khoa học Việt Nam hiện nay. Nhân dịp này chúng tôi đã có cuộc trao đổi với giáo sư Chu Hảo, nguyên Thứ trưởng Bộ Khoa học và công nghệ, Ủy viên đoàn chủ tịch Hội liên hiệp khoa học kỉ thuật Việt nam, Giám đốc Nhà xuất bản tri thức.

Trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Read More...

Hội thảo "Luận bàn về tự do"

Hội thảo "Luận bàn về TỰ DO" sẽ được tổ chức tại Hà Nội vào ngày 30/10/2015 bởi nhóm Khai Minh và NXB Tri Thức cùng với sự góp mặt của khách mời là GS. Nguyễn Văn Trọng, nhằm giới thiệu đến các bạn những kiến thức về các khái niệm Tự do. Đây là buổi hội thảo thứ 9 trong chuỗi Seminar được tổ chức đều đặn vào ngày thứ 6 cuối cùng của các tháng chẵn trong năm, do NXB Tri Thức và Nhóm Khai Minh đồng tổ chức, nhằm mục đích khuyến khích tinh thần học hỏi thông qua sách vở, đồng thời tạo dựng một môi trường trao đổi kiến thức và ý tưởng cho giới trẻ.

Read More...

Bi kịch sở hữu chung và sở hữu tư nhân

Chúng ta thường thấy rằng khi các nguồn lực được sở hữu chung như đất đai, tài nguyên, thì nó sẽ không được sử dụng hiệu quả và nhanh chóng bị thoái hóa, cạn kiệt. Tại sao lại như vậy.

Read More...

Lyotard với tâm thức và hoàn cảnh hậu-hiện đại

Bối cảnh hình thành tâm thức hậu-hiện đại

1.    Từ tâm thức hậu-hiện đại đến hoàn cảnh hậu-hiện đại: sự khủng hoảng của các đại-tự sựtrong việc hợp thức hóa tri thức khoa học

2.    Tri thức hậu-hiện đại và việc hợp thức hóa bằng Nghịch luận (Paralogie): Hướng đến một lý thuyết về sự công bằng giữa các trò chơi-ngôn ngữ

3.    Thay lời kết.

Read More...

Dân sự kiểm soát quân sự

Michael F. Cairo*

 “Ngay cả khi cần có lực lượng quân sự thì trong nước… người dân khôn ngoan và thận trọng vẫn phải luôn luôn để ý và canh chừng lực lượng đó”.

                                                      -Samuel Adams- 

Read More...

Tầm quan trọng của độc lập Tư pháp

Sandra Day O’Connor*

Alexander Hamilton, một trong những Nhà soạn thảo Hiến pháp Hoa Kỳ, viết trên tờ Federalist, số 78 để bảo vệ vai trò của bộ máy tư pháp trong cấu trúc hiến pháp. Ông nhấn mạnh rằng: “Không thể có tự do nếu quyền xét xử không được tách khỏi quyền lập pháp và hành pháp… Tự do không e ngại gì một mình tư pháp, nhưng rất sợ sự liên minh của tư pháp với một trong hai cơ quan quyền lực kia”.

Read More...

Quyền lực của Tổng thống

Richard M. Pious* 

“Chức vụ tổng thống Hoa Kỳ không phải chỉ đòi hỏi tổng thống đưa ra những lời kêu gọi suông từ nơi hậu cứ. Chức vụ đó đòi hỏi tổng thống phải đích thân xông pha vào nơi trận địa; và tổng thống phải thiết tha quan tâm tới số phận của những người dân dưới quyền lãnh đạo của mình…”

                 (Tổng thống John F. Kennedy)

Read More...

Bảo vệ quyền của thành phần thiểu số

Tinsley Yarbrough*

“Tôi mơ thấy một ngày kia bốn đứa con của tôi sẽ được sống trong một quốc gia tại đó chúng sẽ không bị đánh giá căn cứ trên màu da mà theo tư cách con người của chúng”^**

                                                               (Martin Luther King, Jr.*)

Read More...

Hiến pháp Liên bang Nga

Lưu Đức Quang

1. Sự ra đời của Hiến pháp năm 1993

Sự tan rã Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô – viết, sự thông qua các bản tuyên ngôn về chủ quyền quốc gia của các nước cộng hòa thuộc Liên Xô là nền tảng tất yếu cho việc thông qua Hiến pháp mới của Liên bang Nga thay thế Hiến pháp năm 1978, phản ánh những thay đổi đã và đang diễn ra trong xã hội. Ngày 12/6/1990, Đại hội dân biểu lần thứ nhất Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô – viết Liên bang Nga (Xô – viết Tối cao) đã thông qua Tuyên bố về chủ quyền quốc gia Nga, đồng thời xác định tính tất yếu của việc thông qua bản Hiến pháp mới. Tại Đại hội này, Ủy ban Hiến pháp đã được thành lập. Tháng 3/1992, bản dự thảo Hiến pháp chính thức được công bố và lấy ý kiến công chúng.

Read More...

Chủ nghĩa hợp hiến

Greg Russell*

“Tự do của con người trong một chế độ cai trị có nghĩa là sống theo một luật lệ bền vững, chung cho cả mọi người trong xã hội; luật lệ này phải được quy định bởi quyền lập pháp đã được thiết lập trong chế độ đó.”

                                          John Locke*

Read More...

Lịch sử lập hiến và hiến pháp cộng hòa Pháp[1]

Lưu Đức Quang

1. Lịch sử lập hiến

Cộng hòa Pháp là quốc gia có lịch sử lâu đời với truyền thống văn hóa, khoa học, chính trị, pháp luật… đáng tự hào. Pháp cũng là quốc gia có lịch sử lập hiến đầy biến động và phức tạp bậc nhất trên thế giới với hàng loạt các biến cố chính trị trong suốt hơn 200 năm qua: đó là 5 cuộc cách mạng, 2 đế chế, 2 lần phục hồi vương quyền, 5 chế độ cộng hòa. Khởi đầu từ cuộc Đại Cách mạng năm 1789, lịch sử lập hiến Cộng hòa Pháp đã trải qua 12 chế độ chính trị với 16 bản Hiến pháp và các đạo luật Hiến pháp quan trọng khác, cụ thể như sau:

Read More...